Fas hükümeti, su tedarikini iklim koşullarına bağımlı olmaktan çıkarıp sürdürülebilir bir altyapıya kavuşturmak amacıyla 14,4 milyar dolar bütçeli Ulusal Su Programı kapsamındaki projelerini sürdürüyor. Program; deniz suyu arıtma tesislerinin kurulumu, nehir havzaları arası su transferleri, yeni baraj inşaatları, atık su arıtımı ve şebeke sızıntılarının giderilmesi gibi adımları içeriyor.
REZERVLER ARTIŞ GÖSTERDİ VE ÇALIŞMALAR DEVAM EDİYOR
Ocak 2026’da yetkililerce yapılan açıklamada, yoğun yağış ve kar yağışının yedi yıldır süren kuraklığı sona erdirdiği ve ülke genelindeki ortalama baraj doluluk oranını %46 seviyesine çıkardığı bildirildi ancak resmi veriler, 1960 yılında kişi başına düşen yıllık 676.000 galon yenilenebilir su miktarının, 2020 itibarıyla %75 oranında azalarak yaklaşık 164.000 galona gerilediğini ortaya koyuyor. Mevcut yüzey sularının ağırlıklı olarak ülkenin kuzeybatı bölgesinde toplanmış olması nedeniyle İçme Suyu Tedariki ve Sulama Ulusal Programı, depolama kapasitesini artırmayı ve su kaynaklarını ülke geneline dağıtmayı hedefliyor.
ARITMA TESESİSİNDE ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR
Program kapsamındaki ana projelerden biri olan Kazablanka Deniz Suyu Arıtma Tesisi’nin yıllık 79 milyar galon kapasiteye ulaşması ve 7,5 milyon kişiye içme suyu ile sulama suyu sağlaması planlanıyor. Fas Ulusal Elektrik ve İçme Suyu Ofisi adına ACCIONA liderliğindeki konsorsiyum tarafından yürütülen kamu-özel ortaklığı projesinde, ters osmoz yöntemi kullanılacak. Tesisin enerji ihtiyacı, emisyonları azaltmak amacıyla komplekse entegre edilen bir rüzgar santralinden karşılanacak.
SU OTOYOLLARI YAPILDI
Deniz suyu arıtma tesislerinin yanı sıra, suyun kuzeydeki nemli havzalardan iç ve güney bölgelere taşınması amacıyla “su otoyolları” adı verilen boru hatları ve kanallar inşa ediliyor. Mart 2025 verilerine göre Sebou ve Bouregreg havzaları arasındaki ana hat üzerinden günde 343 milyon galon su aktarımı sağlanıyor. Hükümet tahminlerine göre, planlanan ilave bağlantılarla kuraklık riski yüksek bölgelere yıllık 264 milyar ila 317 milyar galon su aktarılması öngörülüyor.
KURAKLIK DÖNEMİNDE UYGULANAN KISITLAMALAR
Kuraklığın yoğun yaşandığı 2024 yılında Kazablanka’da içme suyunun araç yıkama, sokak temizliği, çim sulama ve havuz dolumunda kullanımı sınırlandırıldı. Şebeke debisi düşürülürken, oto yıkama işletmeleri ve geleneksel hamamlar için geçici kapatma kararları uygulandı. Yapılan resmi değerlendirmeler, hamam sektörünün doğrudan ve dolaylı olarak 200.000 kişiye istihdam sağladığını, yüzey suyu çekiminin %85’inin ise tarım sektöründe gerçekleştiğini gösteriyor.
